BIBLIOTHECA OOSTERHOUWENSIS

De groene bibliotheek met 450 gerubriceerde onderwerpen


 
klik aan voor uitgebreide beschrijving
 
Natuur & landschap
van adventiefplant tot ijsbloem
botanie
&
natuur & kunst
antroposofie tot xylologie
land- en tuinbouw
tuinieren & tuinkunst
uitlening alleen tegen garantstelling
verklaring afkortingen
verklaring terminologieën
   
klik aan om naar de index te gaan

klik aan om naar de index te gaan

 
bibliotheek met wandschildering van Aloys van Wieringen op de achtergrond
 


editie: januari 2012
 
   
April - artikel over een boek uit de Bibliotheca Oosterhouwensis
Dit is geen antiquariaat. Wel bieden we enkele boeken ter verkoop aan.
Voorgaande artikelen
VERKOOP van tuin- en plantenboeken


Studio voor Tuinconsult & Stadstuinherstel / www.klaasnoordhuis.nl

VOORWOORD


In een tuinontwerpbureau is een bibliotheek onontbeerlijk. Interesse in planten- en tuinboeken begon al voor mijn twintigste jaar. Bij De Slegte in de Kalverstraat, toen nog kleiner en aan de overzijde, kocht ik een verzameling flora's uit het midden van de negentiende eeuw. Enige weken later lag bij antiquariaat Backhuys & Meesters, gevestigd in een kelder aan het Singel (met een onvergetelijke sfeer en geur!) een tweede collectie, kennelijk van dezelfde verzamelaar. Mijn belangstelling voor tuin- en plantenboeken was gewekt.

Het resultaat na 35 jaar is een bibliotheek met 450 groene onderwerpen. Een kleine 500 boekomslagen staan op de volgende pagina's in kleur afgebeeld. Klein en niet in volle uitstraling opdat copiëren ontmoedigd wordt. Deze omslagen geven een doorsnee-beeld van de bibliotheek. Er is niet naar gestreefd alleen bijzondere omslagen te tonen. Meer dan 1000 interne links maken het zoeken in nabijkomende onderwerpen gemakkelijker. Voor het samenstellen van literatuurlijsten binnen een bepaald onderwerp of onderwerpen is deze site een prachtig hulpmiddel.

Bij voorkeur kom ik nog in antiquariaten en tweede-hands boekwinkels, vanwege de kundigheid en sfeer. De eigenaren zijn in de regel kleinschalige echte liefhebbers. Een voorrecht is het in de buurt van de stad Groningen te wonen: de boekenstad bij uitstek. Voor verrassingen zijn de gewone antiquariaten zeer geschikt. Weliswaar staan de boeken daar wat minder goed gesorteerd en is de zoektijd daardoor wat langer, maar bij het vinden van een boek is de voldoening des te groter. Voor gespecialiseerde boekhandels moeten we het veelal verderop zoeken; er is er maar een in Groningen. (zie hiervoor: LINKS, BOEKEN)

In Nieuw Zeeland leerde ik het begrip boekenveiling kennen: bij Bethune & Co in Wellington vond ik in 1975 veel oude plantenboeken over de Nieuwzeelandse flora. En Australische: een gesigneerd exemplaar van planten in de 'Colony of Victoria' door Baron Ferdinand von Mueller geschonken aan Mr T.Kirk, schrijver van Forest Flora of New Zealand (1889). Toevalstreffers daargelaten, hebben boekenveilingen hier minder te bieden: ze zijn onvoldoende gespecialiseerd. Zeer doet het soms te zien - en dat valt bij veilingen extra op -dat prachtige boekenverzamelingen uiteen vallen. Zo vindt u in de bibliotheek van Oosterhouw boeken uit de eigen collecties van natuurliefhebber Jac.P.Thijsse (exlibris met spreeuwen in een wilg), de tuinarchitect P.N.Neven, de botanicus Dr Fop I.Brouwer, de mycoloog en auteur van The flora of New Zealand W.Martin, de mycoloog A.F.M.Reijnders, de bosbouweconoom W.E.Hiley en de wetenschappers W.Beyerinck, D.Bakker, A.Schierbeek, C.Kalkman, C.G.G.J.van Steenis, C.Versteegh en A.P.M.de Kluijs, de historicus L.H.Bruins, alsmede de rozenkenner J.K.Budde. De tuinarchitect J.Bergmans signeerde de gehele 1e druk van zijn boek Vaste planten en rotsheesters (1924), evenals F.Dufour deed met Het volledig handboek over fruitboomteelt. Opgenomen in deze bibliotheek zijn o.m. 100 planten- en tuinenboeken uit de boekerij van C.M.Verheus-Oewel, bestuurslid van de Kennemer tuinclub en 50 boeken, merendeels kastelen en landschapsbeschrijvingen, uit de collectie van de Heer Rijtma te Velp. De laatste zette er geen handtekening in, noch plakte exlibrissen. Literatuur en poezie uit de librije van C.O.Jellema (mijn man) zijn ook deels opgenomen. De onderhavige catalogus is eens geen postume verschijning.

't Is mooi om een boek van een beroemdheid in de hand te hebben; ook bij ongesigneerde of van exlibris voorziene exemplaren krijg je het gevoel even met de schrijver te spreken. Nieuwe communicatiemiddelen, met alle voordelen, zullen dit gevoel nooit kunnen overnemen. Bijzonder is het ook de kennis per boek te kunnen overdragen: de vraag een werk te schrijven voor uitgeverij Zuidboek, resulteerde uiteindelijk in vijf boeken, die alle inmiddels in diverse talen zijn verschenen.


INLEIDING


De bibliotheek van Oosterhouw bestaat uit merendeels populair-wetenschappelijke boeken. Bepaalde onderwerpen zijn vertegenwoordigd door werken van wetenschappelijk niveau; soms ook door populaire, als geen andere geschriften over dit onderwerp voorhanden waren. Hoewel het oudste boek (De Gezeegende Pomoona) uit 1663 dateert, is inhoud belangrijker dan leeftijd of staat van de boeken. Een reden dat hoog-antiquarische of bibliofiele uitgaven nagenoeg ontbreken: een facsimile uitgave heeft een evengrote waarde, waar het om het onderwerp gaat.

De boeken staan in deze catalogus gerangschikt op onderwerp en niet op auteur. Dit vergemakkelijkt het opzoeken binnen een bepaald interessegebied en het samenstellen van een literatuurlijst voor een scriptie of rapport. Daarom zijn er ook veel trefwoorden met verwijzingen. Desondanks zijn boeken vaak onder verschillende onderwerpen ondergebracht. De volgorde op jaartal laat vlot het nieuwste op een bepaald terrein zien. In geval van een facsimile uitgave wordt het oorspronkelijke jaartal chronologisch opgenomen en is dan vet gedrukt. Onder meer onder bibliografieëen over personen en monografieën over planten staan voor het gemak de boeken alfabetisch gerangschikt. In dat geval staat het onderwerp van de titel vet gedrukt. Bij de rubricering telt voornamelijk inhoud. In een enkel geval is de titel bepalend. Voorbeeld: de tuinplantenencyclopedie is een gewoon plantenboek, de dictionnaire pratique de jardinage lijkt een woordenboek; beide zijn geschaard onder ENCYCLOPEDIEEN, de eerste vanwege de titel; de tweede vanwege de inhoud. Soms zijn personen belangrijk: Foerster, Jekyll, Jellicoe Robinson , Redouté en Sackville-West zijn naast betreffende onderwerpen ook in aparte rubrieken ingedeeld. Diverse bibliografieën en catalogi maken snuffelen mogelijk in oude bibliotheken van onder meer buitenplaatsen en in plantenboeken met houtsneden of gravures en wat diverse kwekers of boekhandelaren in een bepaald jaar te bieden hadden. Boeken met een asterix (*) kunnen om diverse redenen, meestal omdat ze onvervangbaar zijn, niet worden geleend. Ervaring leerde dat een garantstelling nodig is.

Natuur en cultuur gaan in deze bibliotheek samen: van flora's van wilde planten en plantillustraties tot tuinkunst, kunst, architectuur en monumenten. Toepassing van wilde planten in cultuurtuinen, dus zowel natuur als cultuur wordt van alle, vooral historische, zijden belicht. Bibliotheca Oosterhouwensis geeft weder aan hoe interessant en oneindig de groene sector wel is!

Maandelijks verschijnt op deze pagina's een nieuw artikel over een boek uit deze bibliotheek!!. Klik op voorgaande artikelen voor een overzicht; bovenaan deze pagina kunt u ook direct klikken op het nieuwste artikel.

Oosterhouw, februari 2008

Klaas T. Noordhuis

 

Every investigation must begin with a bibliography, and end with a better bibliography.

(G.Sarton)